Người thợ may của Khair Khana – Chương 1 phần 5

Tên/Title: The dressmaker of Khair Khana
Tác giả/Author: Gayle Tzemach Lemmon

Cập nhật:  Thứ 6 hàng tuần
Xem các phần khác và góp ý cho bản dịch tại đây

Khi em chồng cô từ căn hộ tầng trên xuống chăm sóc cho đứa con trai lớn, Malika ôm lấy Hossein và đưa nó vào trong chiếc áo choàng đen dài. Giữ con gần chiếc bụng to của mình, cô vội vã bước ra phía cửa vào con đường mười phút đi bộ tới phòng khám của bác sĩ.

Sự im lặng trên phố khiến Malika sợ hãi. Vào đầu buổi chiều hàng xóm của cô thường tụ tập quanh những nào là taxi, xe đạp, xe lừa, rồi xe tải, nhưng hôm nay phố phường hoàn toàn trống không.

Những tin đồn về đội quân đang đến đã khiến những người hàng xóm của cô giấu mình kĩ trong nhà, sau những cánh cổng và những khung cửa sổ. Giống như một trò chơi chờ đợi, không ai biết ngày tiếp theo sẽ mang đến điều gì.

Malika co rúm lại khi tiếng gót giày của cô kêu lên trên vỉa hè. Cô tập trung dán mắt xuống đất khi loay hoay cố gắng giữ những vạt rộng của chiếc khăn ở đúng vị trí, nhưng thớ vải nặng cứ trượt khỏi đầu cô, khiến cô phải làm như đang nhảy múa, chuyển qua chuyển lại đứa bé trong tay và thực hiện điệu nhảy kì dị để vừa choàng lại khăn, vừa che được đứa bé, lại vừa bước đi nhanh nhất có thể. Bóng chiều tà đã bắt đầu đổ xuống những dãy nhà và cửa hàng lộn xộn ở Karteh Parwan.

Cuối cùng Malika rẽ phải từ ngoài đường chính và đến một văn phòng nằm trải dài ở tầng trệt mấy cửa hàng tồi tàn, tất cả cùng chung sàn xi măng và có trần thấp. Một vài hàng đá nâu ngăn cách các cửa hàng với những căn hộ có ban công ở phía trên. May mắn khi đã vào được trong và để nghỉ một chút, Malika làm thủ tục đăng kí với bác sĩ, người vừa bước ra từ phòng kiểm tra khi nghe thấy tiếng cô.

“Con trai tôi bị cảm; tôi nghĩ nó ốm rất nặng”, cô nói. “Tôi đã đưa nó đến đây nhanh nhất có thể.”

Bác sĩ, người đàn ông lịch thiệp lớn tuổi mà gia đình chồng cô qua lại đã nhiều năm, nở một nụ cười tử tế.

“Không vấn đề gì, cô cứ ngồi đi đã. Sẽ không lâu đâu.”

Malika để Hossein xuống chiếc ghế gỗ trong căn phòng chờ tối và trống trải. Cô đến bên cửa, cố gắng giữ bình tĩnh, rồi xoa bụng một lúc và hít một hơi thật sâu. Hossein bé nhỏ đã tái nhợt đi và đôi mắt nó trở nên vô hồn, không cảm xúc. Cô vòng tay ôm lấy thằng bé và kéo nó lại gần mình.

Đột nhiên một tiếng ồn bên ngoài phố làm cô giật mình. Malika nhảy đến bên cửa sổ. Những đám mây xám xịt che phủ con phố và bên ngoài trời ngày càng tối. Thứ đầu tiên cô có thể nhận ra là một chiếc xe tải tối màu sáng bóng. Nhìn nó có vẻ mới, chắc chắn mới hơn phần lớn xe ở Kabul. Sau đó cô thấy ba người đàn ông đứng bên cạnh xe. Họ đội những chiếc khăn dày được vấn cao và cầm trong tay những cái gậy giống như dùi cui. Họ đang tìm kiếm ai đó hoặc cái gì đó, cô chỉ có thể đoán đến thế.

Rồi Malika bắt đầu nhận ra hình dáng trong đám lộn xộn phía trước họ là một phụ nữ. Cô nằm ở giữa phố, cuộn lại như một quả bóng, và đang cố tránh những cú đánh liên hoàn. Nhưng những gã đàn ông không dừng lại. Malika nghe thấy âm thanh đáng sợ của những cái dùi cui gỗ thụi xuống người phụ nữ bất lực… vào lưng, rồi vào chân, hết cú này đến cú khác.

“Chadri của mày đâu?” một gã quát vào mặt nạn nhân khi vung tay lên quá đầu để chuẩn bị đánh cô. “Sao mày không che mặt? Loại đàn bà gì mà lại ra ngoài như thế này?”

“Dừng lại”, người phụ nữ khẩn khoản. “Xin làm ơn. Tôi đã choàng khăn rồi mà. Tôi không có chadri. Trước đây chúng tôi chưa từng phải dùng đến nó!”

Cô bắt đầu khóc thổn thức. Malika nhìn mà mắt cũng ngấn nước. Bản năng ra lệnh cho cô chạy vào con phố và cứu lấy người phụ nữ tội nghiệp khỏi tay bọn tấn công. Nhưng lý trí của cô biết rằng điều đó là không thể. Nếu cô rời khỏi văn phòng của bác sĩ, cô cũng sẽ bị đánh như vậy. Những gã đàn ông đó sẽ không mảy may thương xót dù có phải đánh một phụ nữ có thai, cô nghĩ. Và cô còn có đứa con ốm yếu cần bảo vệ. Vì vậy cô đành đứng bất lực bên cửa sổ, lắng nghe người phụ nữ khóc, và tự lau đi nước mắt của mình.

“Mày nghĩ chế độ này là cuối cùng rồi à?” một gã trẻ tuổi quát. Mắt hắn tô phấn kohl[1] đen sì, thứ mỹ phẩm màu bóng đêm mà những tên lính Taliban hay dùng. “Đây không phải chỗ của Dr. Najibullah hay Mujahideen”, hắn nói, chiếc gậy lại giáng xuống lần nữa. “Chúng ta tin vào Sharia[2], luật đạo Hồi, và giờ đó là luật của mảnh đất này. Đàn bà con gái phải che mặt. Đây là lời cảnh cáo đấy.”

Cuối cùng những gã đàn ông quay lại xe và rời đi. Người phụ nữ trườn dậy để với lấy chiếc túi xách rơi trên phố và chầm chậm đi khập khiễng.

[1] Một thứ phấn đen đánh mi mắt của người A rập

[2] Đối với những người nói tiếng A rập, sharia là các quy tắc đạo đức và pháp luật tôn giáo của một tôn giáo tiên tri. Thuật ngữ sharia trong tiếng Anh phần lớn được xác định gắn với Hồi giáo. Sharia (luật Hồi giáo) đề cập đến một số vấn đề như tội phạm, chính trị và kinh tế, cũng như các vấn đề cá nhân như quan hệ tình dục, vệ sinh, chế độ ăn, cầu nguyện, nghi thức hàng ngày và ăn chay. (Theo Wikipedia)

Advertisements

Người thợ may của Khair Khana – Chương 1 phần 1

Tên/Title: The dressmaker of Khair Khana
Tác giả/Author: Gayle Tzemach Lemmon

Cập nhật:  Thứ 6 hàng tuần
Xem các phần khác và góp ý cho bản dịch tại đây

Chương 1 phần 1

Người mới đến và mọi thứ đổi thay

“Kamila Jan, tôi rất vinh hạnh được gửi đến cô giấy chứng nhận.”

Người đàn ông nhỏ bé với mái tóc màu xám, nếp nhăn sâu nói với giọng tự hào khi đưa cho người phụ nữ trẻ một tài liệu trông có vẻ chính thức. Kamila cầm tờ giấy và đọc:

Giấy này chứng nhận rằng Kamila Sidiqi đã hoàn thành thành khóa học tại Viện Đào tạo Giáo viên

KABUL[1], AFGHANISTAN

THÁNG 9 NĂM 1996

“Cảm ơn ông, Agha”, Kamila nói. Một nụ cười ấm áp xua tan băng giá xuất hiện trên gương mặt của cô. Cô là người phụ nữ thứ hai trong gia đình hoàn thành khóa học hai năm của trường Sayed Jamaluddin[2]; chị gái Malika của cô đã tốt nghiệp từ vài năm trước và giờ đang giảng dạy tại trường trung học ở Kabul. Nhưng dù sao thì, Malika cũng không phải đi đi về về tới lớp học với bom đạn và hỏa tiễn bắn phá không ngừng của cuộc nội chiến.

Kamila siết chặt tờ giấy quý giá. Khăn choàng đầu của cô được cuốn một cách bình thường, hơi trượt ra phía sau để lộ một vài lọn tóc xoăn đến ngang vai. Chiếc quần ống rộng màu tối chùm lên đôi giày đế thấp lấp ló phía dưới chiếc áo choàng dài chấm đất của cô. Phụ nữ Kabul vốn có tiếng tuân thủ nghiêm ngặt những giới hạn về may mặc ở đất nước truyền thống của họ, và Kamila cũng không phải ngoại lệ. Cho đến khi các lãnh đạo của phong trào chống Liên Xô, các Mujahideen (“chiến binh thánh”),  lật đổ chính quyền hậu thuẫn Moscow của Dr. Najibullah [3] vào 1992, thì rất nhiều phụ nữ Kabul đã đến thủ đô quốc tế[4] trong trang phục phương Tây, để lộ đầu của họ. Nhưng bây giờ, chỉ bốn năm sau đó, Mujahideen đã giới hạn những nơi công cộng và quần áo của phụ nữ trong phạm vi hẹp hơn, tách riêng khỏi văn phòng ủy với nam giới, khăn trùm đầu, và quần ống rộng, trang phục khiêm tốn. Phụ nữ Kabul, cả già và trẻ, đều theo đó mà mặc, dù rất nhiều người – như Kamila – đã làm theo luật một cách lạc quan với việc đi một đôi giày dưới chiếc áo choàng đen không hình thù.

Đó là một cuộc nổi dậy từ những năm 1950 và 60, khi những người phụ nữ Afghan thời trang bắt đầu lướt qua trang phục tao nhã như váy và áo vét phong cách châu Âu với khăn đội đầu được kết hợp một cách thông minh. Đến những năm 1970, sinh viên trường Đại học Kabul gây sốc với những người theo chiều hướng nông thôn bảo thủ bởi váy ngắn đến đầu gối và giày nhảy phong cách. Đó là những năm được xem như cao trào của các cuộc biểu tình trong trường đại học và sự náo động chính trị. Nhưng tất cả đều ổn trước thời của Kamila: cô được sinh ra chỉ hai năm trước cuộc đổ bộ Afphanistan của Liên Xô vào 1979, một sự kiện đã làm rộ lên cuộc chiến chống lại kéo dài hàng thập kỉ của người Afghan, đứng đầu bởi Mujahideen, lực lượng về sau đã lấy đi của người Nga đến giọt máu cuối cùng. Gần hai thập kỉ sau khi người Nga tràn vào Afghanistan, Kamila và bạn bè cô vẫn chưa được hưởng hòa bình. Sau khi quân Liên Xô thất bại và rút bỏ sự hỗ trợ cuối cùng dành cho Afghanistan vào 1992, những chiến binh thánh Mujahideen bắt đầu tranh đấu lẫn nhau  để giành quyền kiểm soát Kabul. Chỉ qua vài đêm, những khu phố dân cư trở thành chiến tuyến giữa những lực lượng bắn phá nhau từ cự ly gần.

Bất chấp cuộc nội chiến, gia đình của Kamila và hàng chục nghìn người Kabul khác vẫn đến trường và đến nơi làm việc như bình thường, trong khi phần lớn bạn bè và gia đình họ đến lánh nạn ở hai nước láng giềng Pakistan và Iran. Với tấm giấy chứng nhận mới trong tay, Kamila sẽ sớm bắt đầu học ở Viện Sư phạm Kabul, một trường đại học chung (cho cả nam và nữ) được thành lập vào đầu những năm 1980 khi Liên Xô đang tiến hành cải cách giáo dục, và chứng kiến sự mở rộng của các tổ chức nhà nước. Sau hai năm, cô sẽ có bằng cử nhân và bắt đầu việc giảng dạy ở Kabul. Cô hi vọng một ngày nào đó sẽ trở thành một giáo sư Dari[5] hay thậm chí có thể là văn học.

[1] Thủ đô của Afghanistan

[2]Tên của một nhà hoạt động chính trị và tư tưởng Hồi giáo vào những năm cuối thế kỉ 19, đặc biệt ở Trung Đông, Nam Á và châu Âu. Ông là một trong những người sáng lập chủ nghĩa Hiện đại Hồi giáo

[3] Dr. Mohammad Najibullah Ahmadzai, thường gọi là Najibullah hoặc Najib, Tổng thống Afghanistan từ 1987 đến 1992, khi các Mujahideen kiểm soát Kabul.

[4] Thủ đô có nhiều dân nhập cư từ khắp nơi trên thế giới

[5] Phương ngữ Ba Tư được nói ở Afghanistan, còn được gọi là tiếng Ba Tư Afghanistan