Những người thợ xẻ – chút gì đó từ núi rừng

Mưu sinh. Tha hóa. Tình yêu. Luật của rừng.

Lần đầu tiếp xúc với “Những người thợ xẻ” – Nguyễn Huy Thiệp, những gì đọng lại trong tôi chỉ là một chuỗi những gương mặt, những hình ảnh và mối quan hệ xoay vần trong thế giới của riêng họ – dù trần trụi hay nghiệt ngã, thì cũng như ở một nơi nào đó khác – xa xăm và có phần buồn tẻ. Một cơn mưa trong đêm. Có lẽ đây là một câu chuyện nhiều lớp nghĩa, trong khi bản thân tôi chưa đủ trải nghiệm, chưa đủ nhạy cảm để “thấm” được hết những giọt mưa đó, nên cái lạnh, cái mùi rừng đành theo gió lướt đi qua đầu ngón tay.

Nhưng kí ức về nó thì thực sự rất đặc biệt.

Xuyên suốt trong truyện nổi bật hai mạch tính cách gần như trái ngược của hai nhân vật Bường và Ngọc. Bường cục cằn, thô lỗ, lưu manh và sống có phần thủ đoạn. Còn Ngọc là kiểu công tử trí thức, nhưng hơn là việc học hành, vẫn luôn ôm trong tim một mối tình đau đáu. Cả hai trong một toán thợ xẻ do Bường cầm đầu, làm việc trên lâm trường kiếm sống. Họ đi, lao động, gặp gỡ và trải qua. Những tình nghĩa, rung động, hay cả những toan tính, lừa lọc với cái mà Bường gọi là “luật rừng” ấy, tất cả đều tồn tại ở cùng một chỗ, đan xen vào nhau mà họ không có lựa chọn về việc tiếp nhận hay từ chối bỏ đi. (Có lẽ điều này là đương nhiên rồi)

Khác nhau như vậy, nhưng nhìn kĩ thì họ lại rất giống nhau. Bỏ qua cái lưu manh đểu cáng, thì Bường cũng thương vợ thương con, cũng tình cảm bông đùa thương mến như ai (dù hắn có nghĩ đó chỉ là hình thức đi chăng nữa). Bỏ qua cái mềm yếu đa cảm quá đáng đối với một thằng đàn ông lao động chân tay, thì Ngọc cũng căm hận, tính toán, cũng cay nghiệt chẳng kém ai là mấy (có chăng chỉ là nếu Bường cay với người khác, thì Ngọc đắng với chính bản thân mình, với mối tình của mình). Có lẽ vì, trái tim họ đều xoay quanh một thứ gọi là tình yêu. Sự thật là chẳng ai có thể sống thiếu tình yêu cả. (Sống thiếu oxy thì chết ngay tức khắc, thiếu tình yêu thì lịm đi từng ngày) Dù Bường luôn luôn có vẻ bất cần thực dụng, rồi phản đối cái mộng tình yêu của Ngọc, nhưng chính Bường dường như cũng có một nỗi niềm với tình yêu. Về khía cạnh này chắc ai cũng có thể cảm nhận được, tôi không muốn sa đà vào đôi kính màu hồng của mình nữa nên dừng lại ở đây.

Cá nhân tôi có sự yêu thích hơn đối với Bường. Dù hắn lỗ mãng, sỗ sàng. Nhưng cái chân thật ở hắn khiến người ta có chút gì đó thương cảm, và xót xa nữa. (Đương nhiên là sau khi ghét những thứ hắn làm. Đúng, chỉ là cái cách hắn làm thôi) Con đường tù tội có thể đã tha hóa con người này đi ít nhiều, nhưng cũng có thể chỉ là nhào nặn lại một con người, vững vàng và cô quạnh hơn. Bường chẳng còn trông đợi gì nhiều ở những điều, những người xung quanh mình. Hi vọng là tiền đề cho thất vọng không sớm thì muộn. Ngọc thì nhận ra điều đó muộn hơn, hoặc là đã nhận ra từ đầu nhưng không muốn thừa nhận. Tình yêu cũng như nỗi ám ảnh của Ngọc đối với cô gái của mình, rồi sự xuất hiện của Quy – như cơn gió nhẹ đi qua miền kí ức đó, nhưng: “Người dưng ơi người dưng, một triệu người tôi gặp trong đời có ai là máu của máu tôi? Là thịt của thịt tôi? Có aị sẽ sống vì tôi và chết vì tôi? Có ai không? Có ai là hoàng đế của tôi? Cũng là thần tử của tôi? Ai là tâm phúc với tôi? Là hy vọng của tôi? Cũng là địa ngục của tôi?” – liệu sẽ làm vết thương dịu đi hay khơi thêm những khổ đau chưa từng rỉ máu? Đối với Ngọc, có cái đau chặt ngón chân thấu đến xương cốt hay cơn sốt mê man cũng khó làm mờ đi dòng suy nghĩ day dứt về cô gái đó. Những gì Ngọc tưởng tượng thấy, mơ thấy, tưởng rằng nhận ra trái tim mình đã trở thành lãnh đạm, nhưng thực tế vẫn chỉ là trốn tránh mà thôi.

Hoa ban bên đường vẫn trắng đến nao lòng.

Câu chuyện của những người thợ xẻ trong núi rừng, đổ mồ hôi, sôi nước mắt mưu sinh, cũng vì mưu sinh mà tính toán, phản bội, mà “kéo cưa lừa xẻ”. Đó là phần “con” bên cạnh mỗi phần “người” mà mỗi chúng ta vẫn thường giấu quá kĩ vì sợ nó sẽ bị thương tổn. Nhưng rồi thời gian sẽ đưa họ đi đến đâu? Có thực sự đến được cổng Thiên đường, hay cứ lạc mãi trên cầu vồng bảy sắc?

Advertisements